Müzik yapmayı öğrenirken baş koyduğumuz yolculuk dışarıdan bakanlar için tamamen keyifli ve zorluklardan uzak bir güzergaha benzeyebilir. Ancak, işe kendimiz giriştiğimizde birçok sorumluluk ve ulaşmamız gereken hedefler ile karşı karşıya geliriz: sınavları geçmek, konseri başarıyla tamamlamak, daha iyi bir tekniğe sahip olmak, daha yüksek notlar almak; bunların hepsi değerlidir ama bazen bu hedefler, keyifli bir kır yürüyüşünden çok, çıkışı zor bulunan bir “labirent” gibi hissettirebilir. İşte tam bu noktada mindfulness bize neşe ve özgürlük kapıları açabilir.

Bazen hedeflerimize ulaşmayı çok isteriz ve onlara ulaşmak için sıkı bir çaba sarfederiz. Bir pasajı defalarca çalışırız ancak bazen bir türlü istediğimiz süratle, istediğimiz dinamikler ve vurgular ile çalmayı başaramayabiliriz, bir parçayı öğrenmekte zorlanabiliriz, Enstrümanımızda spesifik bir tekniği uygulamakta zorluk yaşayabiliriz. İstediğimiz sürede hedeflerimize ulaşamadığımızda kendimize kızmaya ve suçlamaya yatkın olabiliriz.

Bazen böyle durumlarda zor kullanarak; kendimizi perişan edecek süreler ve fiziksel eforlar sarfederek hedeflerimizi gerçekleştirmek yerine durup düşünmek ve yaklaşımımızı değiştirmek daha iyi bir yol olacaktır; mindfulness’ın bize tavsiyesi de bu şekildedir.

Belki de ünlü bir öyküyle bu durumu anlatmak daha uygun olacaktır: Yolculuklarından birinde bir gezgin, ilginç bir sahneye tanık olur. Genç bir çocuk, ailesine ait eşeğin sırtına sebzelerle dolu sepetler yüklemiştir. Çocuk ailesine ait olan bu sebzeleri satmak üzere pazara ulaştırmakla görevlendirilmiştir. Ancak eşek, o gün hiç de iş birliğine yanaşmaz, zaten genelde de eşekler uyumlulukları ile tanınan hayvanlar değildirler. Çocuk ipi çekiştirir, bağırır, hatta yolun ortasında durup tüm gücüyle asılır. Ama ne kadar uğraşırsa uğraşsın eşek inatla kımıldamaz. Tam tersine, dört ayağını yere adeta çivilemiştir.

Bu manzara uzaktan komik gözüküyordu ama çocuğa göre bu durum sadece sinir bozucu olmaktan ibaretti. (Hikayedeki bu durum birçoğumuzun pratik sırasında kendimizi bulduğumuz hale benzer: bir pasajı defalarca dener, olmadıkça daha da bastırırız, parmaklarımız kasılır, ses bozulur, sabrımız tükenir. Çocuğun eşekle yaşadığı mücadele, işte tam olarak bu hâli sembolize eder.

Sonra çocuğun dedesi gelir. Durumu görür görmez tebessüm eder, çünkü bu sahneye daha önce defalarca şahit olmuştur. Torununa sakin bir sesle şunu söyler: “Onu çekiştirme. İpi gevşek bırak, yanına geç. Gideceğin yöne doğru bak ve biraz bekle. Kendi kendine gelecektir.”

Çocuk önce şaşırır ama denemeye karar verir. İpi gevşek bırakır, eşeğin yanında yürür pozisyonuna geçer, gözlerini ilerideki patikaya diker ve bekler. Birkaç saniye sessizlik olur. Sonra, mucize gibi, eşek adım atar. Önce ağır ağır, sonra keyifle yürümeye başlar. Çocuk kahkahalarla gülerek hayvanla birlikte yola koyulur.

Müzik öğrencileri olarak hepimiz zaman zaman “hedef avcısı” moduna geçiyoruz. Müzikten keyif almayı unutarak sadece kendi belirlediğimiz çerçevedeki başarıları kovalıyoruz. Bunun da heyecanı güzeldir ama fazla kaçınca müziğin kendisini unutuyoruz. Sürekli geleceğe dönük hedefler ve hayaller içinde şimdiki anı unutuyoruz. Oysa müziğin en tatlı anları, bir melodinin içindeki minicik bir güzellikte, bir nefeslik durakta gizlidir. Eğer sürekli bir sonraki hedefi kovalıyorsak, bu küçük mucizeleri gözden kaçırmaya mahkûm olacağımızın farkına varmalıyız.

Bedenin Erken Uyarı Sistemi

Zorladığımızda bedenimiz aslında hemen konuşmaya başlar. Omuzlar gerilir, parmaklar sertleşir, nefes hızlanır… Bunlar kötü haber değil aslında; bedenimiz sadece bizi uyarmaya çalışıyordur. Bahsedilen semptomlar aslında “Hey! Fazla bastırıyorsun, biraz yavaşla, kendine nefes ver” demek istiyor. Bu sinyalleri dinlemeyi öğrendiğimizde işler hemen değişir. Birkaç derin nefes ve biraz gevşemenin ardından beden yeniden bizimle uyum içinde çalışmaya başlar.

Mesela sahneye çıkarken kalbiniz hızla atıyor, elleriniz terliyor. Evet, bu kaygı olabilir ama aynı zamanda heyecandır da. Beden size “şu an önemli bir şey olacak” diyor. Bu enerjiyi bastırmaya çalışmak yerine, onu kabul edip müziğe yönlendirdiğinizde performansınız parlamaya başlar. Kısacası, heyecan, aslında dostumuz olabilir.

Stratejik Bekleme ve Sabır (ama keyifle!)

Sabır genelde sıkıcı bir kelime gibi gelir ama aslında çok neşeli bir tarafı vardır; çünkü sabır, baskıyı azaltır. Öğrenciler hızlıca sonucu görmek ister, “hemen olsun!” derler. Ama küçük adımların tadını çıkararak ilerlemek, her denemede ufak başarıları fark etmek, süreci çok daha eğlenceli kılar. Hatta bazen beklemek, en keyifli keşifleri getirir. Bir parçayı öğrenirken mola verdiğinizde, aklınız hiç fark etmeden çözüm üretir. Sonra yeniden denediğinizde “Aaa oldu!” sürprizi yaşarsınız.

Müzisyen İçin Çıkarımlar

• Sabır ve bekleme becerisi: Sonuca koşmak yerine sürecin tadını çıkarın. Kısa bir ara bazen uzun bir zaferin kapısını açar.
• Beden sinyallerini dinleme: Gerginlik, hızlanmış nefes veya çılgın düşünceler belirdiğinde, bunları uyarı zili değil, dostça bir hatırlatma olarak görün.
• Labirenti fark etmek: Kendinizi sürekli ödül kovalamacasında bulduğunuzda, fark edin ve gülümseyin. Çünkü fark ettiğiniz an zaten labirentin kapısını bulmuşsunuz demektir.
• Zorlama yerine esneklik: Bir parçayı farklı yöntemlerle çalışmak—tempoyu düşürmek, küçük bölümlere ayırmak, yeni bir renk aramak—hem oyunu daha eğlenceli hale getirir hem de sizi yaratıcı çözümlere taşır.

 Hafta 3’ün en önemli armağanı şudur: Çalışma sürecini bir yarış değil, keyifli bir keşif yolculuğu olarak görebilmek. Kaygıyı düşman değil, heyecanı dost olarak tanımak. Bedenimizin küçük işaretlerini dinleyip, sabırla ve gülümseyerek ilerlemek. Böylece hem müzikle bağımız derinleşir hem de yolculuk çok daha neşeli hale gelir.